160 χρόνια με τον Φρόυντ!

Sigmund-Freud

Αυστριακός νευρολόγος και ψυχίατρος, θεμελιωτής της ψυχανάλυσης, η οποία ήταν ταυτόχρονα μια θεωρία της ανθρώπινης ψυχής, μια θεραπευτική μέθοδος για την ανακούφιση από τις ασθένειές της, αλλά και μια οπτική για την ερμηνεία του πολιτισμού και της κοινωνίας. Ανακαλύπτοντας το υποσυνείδητο το 1896, ξεκίνησε μία επανάσταση που σφράγισε τον 20ό αιώνα. Λίγες προσεγγίσεις έχουν προκαλέσει τόσο πολλές αντιδράσεις όσο η ψυχανάλυση, ίσως διότι ήταν η τρίτη μεγάλη ανατροπή στην αντίληψη του ανθρώπου για τον εαυτό του. Μετά τον Κοπέρνικο που έδειξε ότι η Γη δεν είναι το κέντρο του Σύμπαντος, μετά τον Δαρβίνο που ανακάλυψε ότι ο άνθρωπος δεν είναι παρά άλλος ένας κρίκος στην εξέλιξη των ζώων, ο Φρόιντ αποκάλυψε το υποσυνείδητο που, κρυμμένο στα βάθη της ψυχής, ενεργεί εν αγνοία μας.

Ο Σίγκμουντ Φρόιντ γεννήθηκε στις 6 Μάη 1856 στο Φράιμπεργκ της Μοραβίας (σημερινό Πρζίμπορ Τσεχίας), τότε τμήμα της Αυστροουγγαρίας των Αψβούργων, από γονείς εβραϊκής καταγωγής. Ο πατέρας του Γιάκομπ Φρόιντ – μία μάλλον απόμακρη και αυταρχική μορφή για τον γιο του – ήταν έμπορος υφασμάτων και η μητέρα του Αμαλία Νάτανσον φρόντιζε τα του οίκου. Το 1859 η οικογένεια Φρόιντ για οικονομικούς λόγους εγκαταστάθηκε στη Λειψία κι ένα χρόνο αργότερα στη Βιέννη.

Μετά τις γυμνασιακές του σπουδές και επηρεασμένος από ένα δοκίμιο του Γκέτε, αποφασίζει να ασχοληθεί με την ιατρική. Εγγράφεται στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης και μετά την αποφοίτησή του εργάζεται ως κλινικός βοηθός στο Γενικό Νοσοκομείο της Βιέννης, όπου ειδικεύεται στην ψυχιατρική και την παθολογία. Το 1885, αφού ολοκλήρωσε μία μελέτη για τον μυελό του εγκεφάλου, διορίζεται λέκτωρ νευροπαθολογίας.

Την εποχή αυτή αναπτύχθηκε, επίσης, το ενδιαφέρον του για τις φαρμακευτικές ιδιότητες της κοκαΐνης, τις οποίες εξακολούθησε να ερευνά τα επόμενα χρόνια. Η συνηγορία του υπέρ της κοκαΐνης οδήγησε στη θανάσιμη εξάρτηση του στενού του φίλου Ερνστ φον Μάρξοφ και αμαύρωσε την ιατρική φήμη του για ένα διάστημα.

Τον Οκτώβριο 1885, αναχωρεί για το Παρίσι, προκειμένου να συνεχίσει τις μελέτες του στη νευροπαθολογία στο νοσοκομείο Σαλπετριέρ, όπου εργάζεται υπό την καθοδήγηση του σπουδαίου νευρολόγου Ζαν – Μαρτέν Σαρκό, που θεωρείται ο εισηγητής της σύγχρονης νευρολογίας. Ο Σαρκό χρησιμοποιούσε την ύπνωση ως θεραπεία της υστερίας, μία μέθοδος που αποδείχθηκε κρίσιμη για την επιστημονική εξέλιξη του νεαρού γιατρού, ο οποίος αποφασίζει να εγκαταλείψει τη νευρολογία και να ασχοληθεί με την ψυχιατρική.

Έχοντας ήδη εντοπίσει τη σχέση μεταξύ υστερίας και καταπιεσμένης σεξουαλικότητας, ο Φρόιντ επιστρέφει στη Βιέννη το 1886 και αναλαμβάνει την πρώτη ασθενή του, την Μπέρτα Παπεγχάιμ, γνωστή στη βιβλιογραφία ως «Άννα Ο». Αφηγούμενη τις τραυματικές εμπειρίες της, η νεαρή κοπέλα απαλλάσσεται σιγά -σιγά από τα συμπτώματα της αρρώστιας της (παράλυση, παραισθήσεις). Με τη μέθοδο του ελεύθερου συνειρμού, ο λόγος μπορεί να εξερευνήσει τα βάθη του ασυνειδήτου του ανθρώπου, το οποίο, σύμφωνα με τον Φρόιντ, κυριαρχείται από τις ορμές που σχηματίζονται στην παιδική ηλικία και η συζήτηση για τις απωθημένες επιθυμίες οδηγεί στην εκτόνωση της ψυχικής πίεσης και στη θεραπεία. Από την «κλασική» μέθοδο της ύπνωσης του ασθενούς εκείνος κρατάει τελικά μόνο το ανάκλιντρο, το γνωστό «ψυχαναλυτικό ντιβάνι».

Έτσι γεννήθηκε η ψυχανάλυση ως θεωρία και θεραπεία για την ανακούφιση της ανθρώπινης ψυχής. Ο Φρόιντ έγραψε ότι η libido, η σεξουαλικότητα μας, φιλτράρει τα πάντα από την παιδική ηλικία ακόμη. Μίλησε για το μικρό αγοράκι που επιθυμεί να σκοτώσει τον πατέρα του και να κοιμηθεί με τη μητέρα του (οιδιπόδειο σύμπλεγμα) και για τις ανεξέλεγκτες ορμές (id) από τις οποίες κυριαρχείται ο άνθρωπος. Πριν από τον Φρόιντ κανένας δεν είχε περιγράψει με αυτό τον τρόπο την ανθρώπινη κατάσταση.

Ο 20ος αιώνας ανοίγει για τον Φρόιντ με την έκδοση της «Ερμηνείας των Ονείρων», το βιβλίο στο οποίο ο Φρόιντ υποστηρίζει ότι «τα όνειρα είναι ο βασιλικός δρόμος προς το υποσυνείδητο». Περιγράφοντας το υποσυνείδητο σαν ένα πνευματικό πηγάδι γεμάτο από καταπιεσμένα τραύματα, ορμές και άγχη που, χωρίς να το ξέρουμε, επηρεάζουν την καθημερινή μας συμπεριφορά, ο Φρόιντ θεωρεί ότι ο ασθενής πρέπει να «ανασύρει από τα βάθη» τις παιδικές μνήμες, χρησιμοποιώντας τα όνειρα και τον ελεύθερο συνειρμό σαν γέφυρα με αυτόν τον ξεχασμένο κόσμο.

Μέσα στη φρίκη του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου, αναπτύσσει τη θεωρία του για το ρόλο τού Υπερεγώ, το οποίο «παράγει αισθήματα ενοχής», ενώ συμπληρώνει τη γενική θεωρία του επιχειρώντας να εξηγήσει «αυτή την ατελείωτη σειρά των συγκρούσεων που σημάδεψαν την παγκόσμια ιστορία». Στο ένστικτο της ζωής (Eros) αντιπαραθέτει την ορμή του μίσους και της καταστροφής (ένστικτο του θανάτου – Thanatos). Είδε τους φόβους του για «το παράλογο πίσω από τη βιτρίνα του πολιτισμού» να επαληθεύονται δύο δεκαετίες αργότερα, όταν οι ναζιστές έκαψαν τα βιβλία του το 1933, ως «καρπούς της εβραϊκής επιστήμης».

Το 1938, όταν ναζιστές προσαρτούν την Αυστρία, ο Σίγκμουντ Φρόιντ μεταναστεύει στη Μεγάλη Βρετανία μαζί με την κόρη του Άννα, η οποία είχε αρχίσει να ασχολείται με την παιδοψυχολογία. Ένα χρόνο αργότερα, στις 23 Σεπτεμβρίου 1939, ο κορυφαίος αυστριακός επιστήμονας θα αφήσει την τελευταία του πνοή στο Λονδίνο, χτυπημένος από τον καρκίνο.

Ο Φρόιντ ήταν παντρεμένος από το 1886 με την ομόθρησκή του Μάρτα Μπέρναϊς, με την οποία απέκτησε έξι παιδιά, ένα από τα οποία η Άννα Φρόυντ επρόκειτο να διαπρέψει και η ίδια ως ψυχαναλύτρια.

Η ψυχανάλυση, το δημιούργημα του Φρόιντ, εξακολουθεί να διχάζει μέχρι σήμερα. Οι υποστηρικτές της τη θεωρούν «τη σημαντικότερη θεωρητική εξέλιξη του 20ού αιώνα». Οι επικριτές της υποστηρίζουν ότι είναι περισσότερο θεωρία παρά επιστήμη. Γεγονός είναι ότι όπως γράφει ο γάλλος συγγραφέας και ψυχαναλυτής Μισέλ Πλον, «δεν μπορούμε πλέον να σκεφθούμε με τον ίδιο τρόπο μετά τον Φρόιντ. Αυτή η θεραπευτική μέθοδος άλλαξε τον κόσμο».

Πηγή: http://www.sansimera.gr

Γονέων Επιλογές

mother.jpeg

(painting by Marcel Witte)

Έρχεται κάποια στιγμή που κάθε γονιός έχει να αντιμετωπίσει το Πραγματικό του παιδί και να αποχαιρετήσει το Εξιδανικευμένο… Εκείνο το παιδί που «θα έπρεπε» να εκπληρώσει συγκεκριμένα όνειρα και φιλοδοξίες, να κυνηγήσει μεγάλες προσδοκίες, και να σκεπαστεί από βαριά ιδανικά.

Δύσκολο πράγματι το έργο του γονέα εδώ, καθώς καλείται να κάνει μια πολύ μεγάλη στροφή προς τα μέσα, να δει τη δική του σχέση με την ελευθερία επιλογής, και να πενθήσει ίσως για ό,τι μπορεί μέχρι τώρα να «πήγε κάπως στραβά» για τον ίδιο…

Έχει, ωστόσο, τώρα την μοναδική ευκαιρία να επανορθώσει, να αποδεχτεί τα δικά του πλέον «πραγματικά» παιδιά, και να τα σπρώξει όσο μπορεί να βρουν τον δρόμο τους, τον δικό τους όμως δρόμο! Και αυτός ο γονιός θα αποζημιωθεί μάλλον κατά πολύ…

Εναλλακτικά; Η πολλαπλή επανάληψη ενός έργου βίαιου, και μάλλον ακατάλληλου..!

Βαλάντης Χουτοχρήστος – Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπευτής, Επιστημoνικός Υπεύθυνος PsychoTherapy Lab

Σεξουαλικός Εθισμός (Sex Addiction)

sex1

Ο όρος σεξουαλικός εθισμός (sex addiction) χρησιμοποιείται για να περιγράψει το φαινόμενο κατά το οποίο το άτομο μοιάζει καταναγκαστικά να αναζητεί σεξουαλικές εμπειρίες ενώ εμφανίζει έντονη δυσφορία (συμπτώματα στέρησης) όταν δεν υπάρχει δυνατότητα ικανοποίησης των παρορμήσεων του.

Η έννοια του σεξουαλικού εθισμού, απορρέει από το γενικότερο όρο ΄΄εθισμός΄΄  που αποτελεί μια χρόνια και υποτροπιάζουσα νόσο είτε αναφερόμαστε στην εξάρτηση ουσιών (π.χ. νικοτίνη, αλκοόλ, κάνναβη, ηρωίνη, κοκαΐνη, κ.α.) είτε σε άλλου τύπου εξαρτήσεις (όπως τυχερά παιχνίδια). Παρά το γεγονός βέβαια ότι χρησιμοποιείται  ολοένα και συχνότερα (σεξουαλικός εθισμός ή  σεξουαλική εξάρτηση) δεν είναι  κοινής αποδοχής, δεν αναγνωρίζεται παγκοσμίως ως  πάθηση ή σύνδρομο, και οι ειδικοί διχάζονται για το αν πρόκειται για άλλη μια μορφή εθισμού, αν εντάσσεται σε γενικότερη ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (ως σεξουαλική καταναγκαστική συμπεριφορά) ή αν ανήκει στις σεξουαλικές διαταραχές μη προσδιορισμένες αλλιώς. Είναι πολύ σημαντικό να αναφερθεί πως μπορεί να ανήκει στο ευρύτερο πλαίσιο της συμπτωματολογίας μιας άλλης πάθησης, όπως μανιοκατάθλιψη-διπολική διαταραχή, ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας(δικαίωση της φαλλικότητας) κ.α., ή να αποτελεί μια άμυνα (αμυντική διαδικασία), στο υπερβολικό άγχος όπου λειτουργεί η ηδονή ως υποκατάστατο αγχολυτικού, στο άγχος ευνουχισμού, σε λανθάνουσες ομοφυλοφιλικές επιθυμίες κοκ.  

Παρ’ όλα αυτά είναι γνώριμη συμπεριφορά στους ειδικούς μέσα από τις περιπτώσεις ατόμων που ολόκληρη η καθημερινότητα τους περιστρέφεται γύρω από την αναζήτηση σεξουαλικών δραστηριοτήτων και εμπειριών,  που συνοδεύεται από υπέρογκη κατανάλωση χρόνου ερωτικοποίησης του εαυτού τους, αναζήτησης σεξουαλικών εμπειριών και σεξουαλικής ικανοποίησης.
Οι ΄΄σεξουαλικά εθισμένοι΄΄ δεν είναι σε θέση να ελέγξουν τις σεξουαλικές ορμές και επιθυμίες τους, οι οποίες μπορεί να περιλαμβάνουν όλο το φάσμα των σεξουαλικών φαντασιώσεων και της σεξουαλικής συμπεριφοράς. Τελικά, η ανάγκη της σεξουαλικής δραστηριότητας αυξάνεται, και η συμπεριφορά του ατόμου κινητοποιείται αποκλειστικά και μόνο από την επίμονη επιθυμία του ατόμου να βιώσει τη σεξουαλική πράξη και το ιστορικό συνήθως αποκαλύπτει ένα μακροχρόνιο πρότυπο τέτοιας συμπεριφοράς, την οποία το άτομο προσπάθησε επανειλημμένα να διακόψει χωρίς όμως επιτυχία.

Παρά το γεγονός ότι το άτομο μπορεί να έχει αισθήματα ενοχής και τύψεις, μετά την πράξη, αυτά τα συναισθήματα δεν αρκούν για να αποφευχθεί η επανάληψή της και μπορεί να αναφέρει ότι η ανάγκη ικανοποίησης των παρορμήσεων είναι πιο έντονη σε περιόδους στρες ή όταν βρίσκεται σε κατάσταση θυμού, θλίψης, άγχους, και δυσφορίας. Τελικά, η σεξουαλική δραστηριότητα παρεμβαίνει στην κοινωνική, επαγγελματική ή/και οικογενειακή ζωή, η οποία αρχίζει να αλλοιώνεται και να καταρρέει.

Η σεξουαλική συμπεριφορά τέτοιου τύπου συνήθως περιλαμβάνει διαρκείς, επαναλαμβανόμενες σεξουαλικές φαντασιώσεις ανεξάρτητα την ύπαρξη ή μη ερεθίσματος, προσκόλληση σε πορνογραφικό υλικό, καταναγκαστικό αυνανισμό, συνεχή εναλλαγή σεξουαλικών συντρόφων, κατ’ επανάληψη σεξ υψηλού κινδύνου με αγνώστους ή μη (είτε επί πληρωμή είτε χωρίς, χωρίς προφυλάξεις, σε χώρους μη ασφαλείς κ.α.), συχνά βίαιη σεξουαλική συμπεριφορά όταν το άτομο πρέπει να διεκπεραιώσει επαγγελματικά, ακαδημαϊκά ή κοινωνικά καθήκοντα κ.α..  Ο σεξουαλικός εθισμός αποτελεί  σοβαρό αίτιο ώστε να αναζητηθεί η υποβόσκουσα αιτία αυτής της συμπεριφοράς που συνήθως είναι η εσωτερική οδύνη, η μοναξιά, τα συναισθήματα ντροπής, απαξίωσης εαυτού και αναξιότητας, ή υπερεκτίμησης  και υπεραξίωσης της σεξουαλικής ανάγκης.  Στην συγκεκριμένη συμπεριφορά  το άτομο βρίσκει έναν από μηχανής θεό, μια αυτόματη φυγή από ό,τι μοιάζει αδιέξοδο, δυσεπίλυτο και δυσβάσταχτο, ενώ η γρήγορη αλλαγή της διάθεσής του προσφέρει ελάχιστες στιγμές ευφορίας.  Σαφώς το άτομο είναι αναγκασμένο στην ολοένα και πιο συχνή χρήση των ήδη υπαρχόντων ή και καινούργιων πρακτικών ικανοποίησης για να νιώσει πως λαμβάνει ικανοποίηση αφού εμφανίζει ΄΄ανοχή΄΄ καθιστώντας απαραίτητη την αύξηση της συχνότητα αλλά και του αριθμού των πρακτικών.

Ο σεξουαλικός εθισμός συχνά παραγνωρίζεται κοινωνικά, μπορεί ακόμα και να παρουσιαστεί ως ‘απελευθερωμένη’ σεξουαλικότητα, ή να κατακριθεί ως ‘διαστροφή’, ενώ έχει θεωρηθεί και υποπροϊόν της σύγχρονης διαδικτυακής υποκουλτούρας η οποία βεβαίως βοηθά στην δημιουργία και την εκδήλωση παθήσεων. Είτε αναφερόμαστε σε σύμπτωμα, σε πάθηση ή σε νέο εθισμό σαφώς το άτομο χρήζει βοήθειας και θεραπείας από ειδικό.

Πηγή: http://www.emas.gr (γράφει η  Ε. Ελευθερίου – Ψυχοθεραπεύτρια, Σεξολόγος)

 

Όταν θα σε αγαπήσεις..!

love self

Η πραγματική αποδοχή του Άλλου προϋποθέτει μάλλον μια αυτογνωσιακή βουτιά πρός τα εσώτερα….

Φαίνεται πως η αληθινή αγάπη και αποδοχή στις διαπροσωπικές μας σχέσεις έρχεται όταν ο καθένας μας προσωπικά αντικρίσει πρώτα τον βαθύτερο & πραγματικό εαυτό του, πενθήσει για τις ατέλειες και τις ανεπάρκειές του, και – για αρχή – τον αποδεχτεί και τον αγκαλιάσει ακριβώς ώς έχει…

Όταν θα σε αγαπήσεις..!

Μέχρι τότε ο ένας θα κρίνει τον άλλο, θα τον κατηγορεί, θα τον απορρίπτει…

Βίαια εαυτών καθρεφτίσματα..!

Βαλάντης Χουτοχρήστος – Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπευτής

Η σχέση μας με τα Όρια!

Boundaries3

Πολλοί είναι εκείνοι που στο άκουσμα της λέξης «όρια» θυμώνουν ή νιώθουν πως περιορίζονται, ή σαν κάτι να μη τους επιτρέπεται (σαν να «απαγορεύεται»). Όλοι μας συχνά εκνευριζόμαστε, όταν κάποιος μας βάζει όρια – ειδικά εάν αυτά είναι αυστηρά. Η αντίδρασή μας αυτή είναι, λοιπόν, κάτι σαν πρώτη αντανακλαστική αντίδραση που δύσκολα αποφεύγεται!

Το επόμενο, όμως, στάδιο είναι υψίστης σημασίας! Πώς διαχειριζόμαστε αυτό τον εσωτερικό εκνευρισμό; Πώς κατανοούμε τη σημασία του εκάστοτε ορίου, που στέκεται ενίοτε εμπρός μας σαν ένας περιοριστικός και αιχμηρός φράχτης..; 

Όσο και εάν κάποιος έχει εκπαιδευτεί ως παιδί «σωστά» σε θέματα ορίων, θεωρώ ότι στον κόσμο των ενηλίκων ξεχνιούνται δυστυχώς πολλά… Τα όρια των σχέσεων στον πολύπλοκο κόσμο των ενηλίκων είναι ένα ιδιαίτερο κεφάλαιο στο βιβλίο της διαπροσωπικής ζωής, κεφάλαιο που απαιτεί επαναλαμβανόμενο και ώριμο διάβασμα.

Σεβόμενοι τα όρια που ο Άλλος μας θέτει, σεβόμαστε και τον ίδιο μας τον εαυτό! Προστατεύουμε την σχέση που έχουμε με αγώνα μαζί του χτίσει, και δίνουμε ελευθερία και χώρο στην καλλιέργεια της αποδοχής και του σεβασμού!

Πόσα πολλά θα μαθαίναμε για τις σχέσεις μας, εάν βλέπαμε κατάματα την σχέση που εμείς οι ίδιοι έχουμε με τα όριά μας, τα όρια εκείνα τα προσωπικά που θέτει ο ίδιος μας ο εαυτός! Τα σεβόμαστε..; Τα προστατεύουμε..; Και εάν συνεχώς εμείς οι ίδιοι ποδοπατάμε ή αφήνουμε απροστάτευτα τα δικά μας όρια, τότε πόσο εύκολα θα δεχτούμε ότι ο Άλλος μπορεί ή θέλει να διαφυλάξει τα δικά του..;

Βαλάντης Χουτοχρήστος – Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπευτής, Επιστημονικός Υπεύθυνος PsychoTherapy Lab

Η διπλή ζωή της Ενοχής!

guilty

Φαίνεται πως η Ενοχή μπορεί να έχει δύο διαφορετικές λειτουργίες ή όψεις, ακόμα και αν τελικά το πεπρωμένο της ψάχνει πάντα την θέαση της ίδιας σκηνής, της Τιμωρίας…

Μπορεί να νιώσουμε ένοχοι για μια πράξη και αυτό εν τέλει να μας προστατεύσει, να μας οριοθετήσει και να μας αποτρέψει από την επανάληψη της πράξης αυτής, ενδεχομένως αυτοκαταστροφικής. Σε αυτή την περίπτωση, η συνειδητοποίηση των επιπτώσεων και μια διάθεση αυτο-συγχώρεσης σίγουρα θα βοηθήσουν…Εδώ, η Ενοχή έρχεται – σαν ένας Νόμος πατρικός και «εσωτερικός» – για να βάλει τα σωτήρια φρένα…

Από την άλλη πλευρά όμως, κάποιος ενδέχεται να εμμείνει ιδιαίτερα στη τιμωρητική όψη της Ενοχής! Αυτός ο άνθρωπος θα σταθεί αρκετά στην αυτοτιμωρία, και τότε το συναίσθημα της ντροπής ή της αναξιότητας θα τον κατακλύσει…Δε θα σηκώσει εύκολα ξανά το κεφάλι…Και δε θα αποφύγει εύκολα την επανάληψη του Κακού, είτε μέσω πράξεων είτε μέσω φαντασιών…

Ένας φαύλος κύκλος θα λάβει τότε έναρξη και η τιμωρία του εαυτού θα αναζητάται σχεδόν καταναγκαστικά και «πάση θυσία»…Σαν αυτή να προσφέρει κάποιας ποιότητας ικανοποίηση..!

Δεν είναι πάντα εύκολο να συγχωρούμε τους εαυτούς μας…

Είναι όμως η καλύτερη επιλογή…

Και την έχουμε όλοι!

Ό,τι κι’ αν έγινε…

Ό,τι κι’ αν έπραξες…

…ή φαντασιώθηκες!

Βαλάντης Χουτοχρήστος – Ψυχολόγος, Ψυχοδυναμικός Ψυχοθεραπευτής

Της Φαντασίας τα Ταξίδια!

 

flying_people_13

 

Μεγάλο εφόδιο του ανθρώπου η Φαντασία και τα ταξίδια Της!

Σε περιόδους γκρί και δύσκολες, έχεις την χρυσή επιλογή να αρπάξεις τις φαντασιώσεις σου και να ξεκινήσεις  το ταξίδι…

Ονειρεύεσαι, ερωτευτεύεσαι «παράφορα», πλάθεις όμορφες εικόνες, γνωρίζεις τους ιδανικούς ανθρώπους, ταξιδεύεις, γοητεύεσαι και γοητεύεις, δημιουργείς, φιλοσοφείς, ξεφεύγεις, ανακουφίζεσαι, θυμάσαι ή ξεχνάς, χαμογελάς και ελπίζεις…

Τα ταξίδια των φαντασιώσεων είναι τα ομορφότερα, από αυτά που δεν απαιτούν ούτε χρήμα, ούτε πρόγραμμα, ούτε καν συνοδοιπόρο, – αν είσαι από τους μοναχικούς τύπους!

Απαιτείται, όμως, η μέγιστη προσοχή στο τιμόνι! Το τιμόνι είναι δικό σου. Άν επιλέγεις να της το αφήσεις (της φαντασίωσης) αυτό γίνεται είτε γιατι την εμπιστεύεσαι τυφλά – και οι προορισμοί είναι γνώριμοι – είτε γιατι είσαι ένας  ελεύθερος και γνήσιος καλλιτέχνης…

Τα ταξίδια με το Φανταστικό μπορούν, σε περιόδους υπαρξιακής «ύπνωσης», να σε αποπροσανατολίσουν τόσο, όσο οι αγκιστρώσεις στο Πραγματικό μπορούν να σε καταθλίψουν και να σε «αποσύρουν» οριστικά.

Πράγματι, πολύ όμορφα και ερωτικά τα ταξίδια της Φαντασίας, ούτε συζήτηση για τούτο.

Αρκεί να είμαι εκεί Εγώ, όταν θα γίνει η Eπιστροφή…

 

Βαλάντης Χουτοχρήστος – Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπευτής

Οι ανικανοποίητες ανάγκες μας…

fantasy

07/03/2015 (Αθήνα)

Δε πιστεύω πώς γεννιέται κανείς με δεδομένο το χάρισμα της Υπομονής…

Προκειμένου η σπουδαία τούτη αρετή να καλλιεργηθεί και να θεωρηθεί κεκτημένη, απαιτείται χρόνος και ώριμη ανοχή στη ματαίωση ή την όποια στέρηση επιβάλλεται από την πραγματικότητα και το περιβάλλον μας…

Οι ανάγκες μας – υλικές και συναισθηματικές – ζητούν ενίοτε άμεση ικανοποίηση, όχι «όποτε» αλλά «εδώ και τώρα»!

Η Πραγματικότητα, ωστόσο, πολλές φορές έρχεται για να στερήσει και να ορθώσει τείχη μπροστά στην κάλυψη διψασμένων ανικανοποίητων επιθυμιών…

Ο τρόπος που ο καθένας μας διαχειρίζεται τις ματαιώσεις της ζωής ενσαρκώνει ασυνείδητες άμυνες που «κάποτε» έδειχναν μάλλον λειτουργικές… Φαίνεται, ωστόσο, ότι τώρα η ενήλικη πράξη έχει άλλη αναγκαστική πορεία!

Θα περίμενε ίσως κανείς ότι άνθρωπος που λαχταρά για τρυφερότητα και στοργή, μάλλον δεν έλαβε αρκετή αγάπη «τότε», όταν ήταν παιδί, όταν ήταν βρέφος… Ότι τώρα αναζητά με «λύσσα» ό,τι έλειπε τότε…

Πολλές φορές, όμως, ανικανοποίητος μένει εν τέλει εκείνος που τότε μπορεί να δέχτηκε πολλή αγάπη, πολλά χάδια, πολλές αγκαλιές, υπερ-βολικές… Τώρα του λείπουν πολύ! Και τώρα όλα του μοιάζουν λίγα, μη αρκετά… Διψά..!

Και γι΄αυτό αντιδρά και εξεγείρεται τόσο μπροστά στην αδυναμία του Άλλου να χωρέσει και να αγαπήσει, αλλά και μπροστά στην προσωπική του αδυναμία να παραδοθεί άνευ όρων και να αγαπηθεί…Θα αγαπηθεί..;

Όσο και αν μία πλευρά του εαυτού μας διψά για αγάπη και ένωση, άλλο τόσο μια άλλη πλευρά – πιο σκοτεινή – φοβάται μη χαθούν τα όρια, μη τυχόν και όλα γίνουν ένα και συγχρόνως τίποτα…Αφανισμός..!

Και όμως ενίοτε θυμώνουμε πολύ με τον σύντροφό μας, τον συνεργάτη ή τον εργοδότη μας, τους φίλους μας που δεν στέκονται εκεί, εξιδανικευμένοι και τέλειοι για να παρέχουν όσα τώρα τόσο απουσιάζουν…

Συχνά ζητάμε από ανθρώπους να σταθούν δίπλα μας, όπως όμως θα τους επιθυμούσαμε εμείς να είναι δίπλα μας..!

Κάποιες φορές, κάνουμε τα πάντα για να το καταφέρουμε τούτο! Εκδραματίσεις, αυτοκαταστροφές, καταθλίψεις….Και έρχεται η ματαιωτική πραγματικότητα για να μας προσγειώσει και να μας υπενθυμίσει ότι και ο Άλλος μπορεί να έχει τις ίδιες ανάγκες ή αδυναμίες με εμάς… Και ο Άλλος αγάπη και τρυφερότητα ψάχνει! Και ας  μην το δείχνει, και ας μην το βλέπουμε…

Κάποιος θα αναρωτιέται εδώ εάν ο τρόπος που μεγάλωσε ο καθένας μας, παίζει τον βασικό ρόλο στον τρόπο που αναζητούμε συναισθηματική ικανοποίηση μέσα από τις σχέσεις μας… Φυσικά και παίζει ρόλο, αλλά όχι τον καταλυτικό! Άν αποδεχόμασταν ότι το «σωστό μεγάλωμα» ενός ανθρώπου καθορίζει αποκλειστικά και τις μετέπειτα ενήλικες σχέσεις του, τότε ίσως να μην πιστεύαμε ότι υπάρχουν πραγματικά όμορφες σχέσεις. Καθώς κανείς δε μεγάλωσε «σωστά»! Ποιος μπορεί άλλωστε να ορίσει με τόσο λογικούς όρους «σωστού ή λάθους» μια τόσο ενστικτώδη λειτουργία, όπως είναι η μητρική..;

Έτσι και αλλιώς, οι γονείς μας δε θα μπορούσαν ποτέ να είναι τέλειοι! Ακόμα και αν μπορούσαμε να γυρίσουμε τον χρόνο πίσω, τίποτα δε θα μπορούσε να είναι…»ιδανικό»!

Και, όμως, το ψάχνουμε παντού αυτό το ιδανικό, λες και το γνωρίσαμε ποτέ στ΄αλήθεια…

Φαίνεται πώς είναι το πεπρωμένο μας να αναζητάμε – διαρκώς και εναγωνίως – το Ανικανοποίητο. Να «τρωγόμαστε» μαζί του…Να μας υπενθυμίζει αυτό ακριβώς: ότι είναι εκεί και παραμένει ακόμα στερητικά ανικανοποίητο!

Εν τέλει, η αποδοχή του μη εφικτού είναι αυτή που θα προάγει την ικανοποίηση του εφικτού…

Το πέρασμα σε πένθη που θα φανερώσουν απωθημένα «μυστικά»…

…Όπως υπάρχει η Αγάπη, υπάρχει και το Μίσος.

…Όπως υπάρχει ο Θαυμασμός, υπάρχει και ο Φθόνος.

…Όπως υπάρχει η Χαρά, υπάρχει και η Θλίψη.

…Όπως υπάρχει η Τόλμη, υπάρχει και ο Φόβος.

…Όπως υπάρχει η Αλήθεια, υπάρχει και το Ψέμα.

…Όπως υπάρχει η Ελευθερία, υπάρχει και η Εξάρτηση.

…Όπως υπάρχει το Καλό, υπάρχει και το Κακό.

…Και όλα ζουν μέσα μας.

Όπως υπάρχω Εγώ, υπάρχει και ο Άλλος

με τις ίδιες ανάγκες, ανικανοποιήτες και διψασμένες

με τις αρετές μας, όπως και τις αδυναμίες μας

με τα τραύματά μας

τα ΠάΘη μας. 

 Βαλάντης Χουτοχρήστος – Ψυχολόγος, Ψυχοδυναμικός Ψυχοθεραπευτής, Επιστημονικά Υπεύθυνος του PsychoTherapy Lab

Νέο Ετος, Νέοι Στόχοι: 6 βήματα για να τους πετύχετε!

archery-600x350

Ο τρόπος οργάνωσης στόχων (στοχοθεσία) φαίνεται πως κατέχει πολύ σημαντική θέση στην επίτευξη και ολοκλήρωση αυτών. Συχνά, απογοητευόμαστε επειδή κάποια σχέδιά μας δεν πέτυχαν και παραιτούμαστε από την δημιουργία καινούριων στόχων, στόχων που ενδέχεται να εκφράζουν και θα φέρουν τα πολύτιμα όνειρά μας!

Η ασφαλέστερη επιτυχία ενός στόχου προυποθέτει ιδιαίτερη έμφαση στη διαδικασία της στοχοθεσίας, καθώς και πολύ καλή οργάνωση! Ας δούμε, λοιπόν, κάποιους σημαντικούς άξονες που αφορούν την επίτευξη προσωπικών στόχων και αλλαγών.

1. Με ποια κριτήρια επιλέγω στόχους;

Η ορθή επιλογή στόχων βασίζεται συχνά στη συνειδητή επαφή με τα κριτήρια που χαρακτηρίζουν τους στόχους αυτούς. Ένα κριτήριο, λοιπόν, για κάποιον μπορεί να είναι το υλικό κέρδος από τους στόχους του (π.χ. χρήματα, αύξηση εισοδήματος κ.α.), ενώ για κάποιον άλλο ενδέχεται να είναι η ψυχική ισορροπία και γαλήνη. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ποια είναι τα κριτήρια με τα οποία επιλέγουμε συγκεκριμένους στόχους. Η διαδικασία αυτή μας βοηθά συχνά να αμφισβητήσουμε τους στόχους που πρόκειται να θέσουμε, ή από την άλλη να αναδιαμορφώσουμε τα κριτήρια και τις αξίες που χαρακτηρίζουν τους ιδεατούς στόχους μας.

2. Είναι οι στόχοι μου πραγματοποιήσιμοι;

Αναμφισβήτητα, όλοι μας έχουμε το δικαίωμα να ονειρευόμαστε! Είναι όμορφα τα όνειρα και οι στόχοι μας, όταν έχουν δόσεις φαντασίας και απόδρασης από το Πραγματικό… Συγχρόνως όμως, η υλοποίηση άμεσων και μικρών στόχων – που θα επηρεάσουν σημαντικά την καθημερινή μας ζωή – είναι άκρως ευεργετική! Η επίτευξη μικρών και πραγματικών αλλαγών αναζητά την επιβράβευση του εαυτού μας, και συνεπώς αυξάνει την αυτοπεποίθησή μας. Ούτως ή άλλως, οι μικρές αλλαγές είναι εκείνες που θα φέρουν τις μεγάλες!

3. Είναι οι στόχοι μου προσωπικοί;

Πολλές φορές, θέτουμε στόχους που δεν εκφράζουν τις προσωπικές μας επιθυμίες ή τα όνειρά μας. Τα κοινωνικά πρότυπα, ο τρόπος που μεγαλώσαμε, οι αξίες των γονιών μας, η εκπαίδευση που λάβαμε, οι εικόνες και τα ερεθίσματα που δημοσίως διατίθενται… Οι στόχοι πολλών ανθρώπων είναι δυστυχώς μπερδεμένοι μέσα σε κριτήρια «ξένα», μακριά από την ποιότητα της προσωπικής τους επιθυμίας. Η βαθύτερη ικανοποίηση που θα φέρει η επίτευξη ενός τέτοιου στόχου είναι ίσως αμφίβολη… 

4. Μπορώ να «φαντασιωθώ» τους στόχους μου;

Η δύναμη της φαντασίας είναι κατ΄εμέ τεράστια! Ας αξιοποιήσουμε την ικανότητα της φαντασίωσης και ας ονειρευτούμε τους στόχους μας… Μπορούμε να φαντασιωθούμε τους στόχους μας; Τι βλέπουμε; Πόσο χαρούμενοι είμαστε μέσα από αυτή την επιτυχία; Ποιες αλλαγές θα έρθουν; Είναι θετικές…;

5. Έχω υπομονή;

Η οργάνωση και επίτευξη στόχων είναι μια διαδικασία που απαιτεί αρκετή υπομονή! Μια γρήγορη αλλαγή πιθανόν να προσφέρει μια άμεση ανακούφιση, αλλά η βαθύτερη μονιμότητά της μπορεί να τρεμοπαίζει… Η καταγραφή ενός πλάνου με βήματα μπορεί να μας βοηθήσει να είμαστε προσγειωμένοι και να αρκεστούμε στη σταδιακή αλλαγή των πραγμάτων. Οι αλλαγές έχουν βήματα και στάδια, στα οποία θα πρέπει να μείνουμε και να σταθούμε λίγο… πριν προχωρήσουμε! Το «γοργόν και χάριν έχει» φαίνεται πως δεν ταιριάζει ιδιαίτερα εδώ…

6. Μπορώ να «χωρέσω»  μια μεγάλη αλλαγή στη παρούσα φάση;

Πολλοί άνθρωποι ονειρεύονται μεγάλες αλλαγές, αλλά ίσως μόνο κάποιοι από αυτούς να είναι έτοιμοι για να τις «χωρέσουν»… Μια αλλαγή, ακόμα και αν είναι θετική, μπορεί να αυξήσει ιδιαίτερα τα επίπεδα του άγχους και stress. Δεν επιτρέπουμε πάντα και τόσο εύκολα στον εαυτό μας την είσοδο στο Όνειρο! Οι λόγοι; Βαθύτεροι…

Βαλάντης Χουτοχρήστος – Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπευτής, Επιστημονικά Υπεύθυνος του PsychoTherapy Lab 

Πόσο κοντά σε αντέχω;

love 2

(από τη Δανάη Χορομίδου – Ψυχολόγο, Ψυχοδραματίστρια – πηγή: http://www.enallaktikidrasi.com)

«Το αγαπημένο «παιχνίδι» του Γιάννη και της Μαρίας ήταν ο «σαματάς». Ήξεραν και οι δύο την πρώτη κίνηση του παιχνιδιού: μια σιωπηλή συμπεριφορά, όπως τα μούτρα, τα απανωτά τσιγάρα, η απόσυρση ή ο εκνευρισμός. Έτσι μπορούσαν να στήσουν και να αρχίσουν το «παιχνίδι» τους. Όταν ο συμπαίχτης είχε πια πιαστεί στο παιχνίδι, ξεκινούσαν. Μόλις άρχιζε, ακολουθούσε μια προβλεπόμενη σειρά από συναλλαγές, όπου κάποιος από τους δύο εισέπραττε μια κατηγορία, ή μια ταπείνωση και κατέληγαν σε δυνατό καυγά. Έτσι, απομακρύνονταν ο ένας από τον άλλο. Αυτό ήταν το κέρδος που αποκόμιζαν από το «παιχνίδι», η αποφυγή της οικειότητας».

Η αποφυγή της οικειότητας!

Συχνά, δηλώνουμε σε ένα φίλο «άσε, είμαι χάλια. Πάλι τσακωθήκαμε με τον Χ.» Και όταν αυτός μας ρωτήσει για ποιο λόγο, διστάζουμε, συλλογιζόμαστε και λέμε: « για βλακείες..πραγματικά δεν ξέρω..έγινε όμως ένας τρικούβερτος καυγάς!».

Ή κάποτε ίσως έχει τύχει να πούμε: «φοβάμαι να του πω πως τον αγαπώ μήπως τρομάξει», ή «εγώ ήμουν έτοιμος/η να του/της δώσω τα πάντα, και αυτός/ή μου είπε να χωρίσουμε».

Όπως ο Γιάννης και η Μαρία, είμαστε ικανοί, να επινοήσουμε τον κάθε λογής τρόπο, συνήθως ασυνείδητα, προκειμένου να αποφύγουμε την ουσιαστική δέσμευση και οικειότητα. Ολόκληροι γάμοι βασίζονται σε τέτοιου είδους ασυνείδητες συμφωνίες μεταξύ των μελλοντικώς συζύγων ! Διαλέγουμε εκείνον, που θα μπορεί να παίξει τα «παιχνίδια» μας, και εκείνος μας διαλέγει, γιατί μπορούμε να παίξουμε τα δικά του. Φαίνεται πως μια σχέση, μπορεί να εξυπηρετεί αυτήν την ανάγκη, το αέναο παίξιμο των παιχνιδιών, που από κάτω κρύβει την αποφυγή της αυθεντικής επαφής.

Η τελική κατάληξη είναι το εξής αντιφατικό: να «συζούμε χώρια» ! Όπως αναφέρει χαριτολογώντας ο Λ.Μπουσκάλια στο βιβλίο του «Να ζεις, να αγαπάς και να μαθαίνεις» : «Κοιμόμαστε σε χωριστά δωμάτια, τρώμε χωριστά, πηγαίνουμε διακοπές χωριστά, κάνουμε ό,τι μπορούμε για να συνεχίσουμε να ζούμε μαζί!».

Τι είναι λοιπόν αυτή η οικειότητα, και γιατί τόσο πολύ τη φοβόμαστε;

Η οικειότητα, είναι μια κατάσταση πραγματικής γνωριμίας και πλησιάσματος με τον άλλο. Συμβαίνει όταν ρίχνεις τις μάσκες, και αφήνεις τον άλλο να δει ποιος πραγματικά είσαι. Σημαίνει εμπιστοσύνη ότι ο άλλος θα σε δεχτεί και θα σε αγαπήσει, όπως ακριβώς είσαι. Δύσκολο εγχείρημα ! Γιατί , « αν δει ποιος πραγματικά είμαι, θα με θέλει ακόμα; Καλύτερα να συνεχίζω να υπάρχω μέσα από τις ταμπέλες, τους ρόλους, τους τίτλους μου, να ρίχνουμε πού και πού και κανά καυγά, να ξανα-απομακρυνόμαστε, και έτσι θα λειτουργεί καλύτερα, θα είναι ασφαλέστερα».

Πιστεύω ότι το ειρωνικό της υπόθεσης είναι ότι αν το ρισκάραμε, ο άλλος θα ήταν διατεθειμένος ακόμα να μας αγαπά, ότι θα ήταν πολύ πιο εύκολο για εκείνον να μας αγαπήσει με τις αδυναμίες μας, από ό,τι εμείς να αγαπήσουμε τον εαυτό μας με τις αδυναμίες μας. Να του συγχωρέσουμε την αδυναμία μας να είμαστε τέλειοι υπεράνθρωποι ή απλώς άνθρωποι!

Σε αυτήν την κοινωνία, όπου από μικρούς μας μαθαίνει να μπαίνουμε σε καλούπια, να λειτουργούμε «όπως πρέπει», να φοράμε μάσκες, να παίζουμε ρόλους και παιχνίδια, να είμαστε επιφυλακτικοί με τους άλλους, με άλλα λόγια μας μαθαίνει να αποξενωνόμαστε από τον πραγματικό εαυτό μας και να μην εμπιστευόμαστε τον εαυτό μας και τους άλλους, είναι πραγματικά δύσκολο να επιτρέπουμε στην οικειότητα να υπάρχει , να πραγματώνεται.

Ωστόσο, όλοι έχουμε ζήσει στιγμές με το σύντροφό μας όπως η ανταλλαγή μιας ματιάς γεμάτης νόημα, που κανείς άλλος στην παρέα δεν καταλαβαίνει, ένα τρυφερό άγγιγμα, μια αγκαλιά που μπορεί μεμιάς να σου πάρει όλον τον πόνο, ένα χαμόγελο κατανόησης και αποδοχής που ξαφνικά σε αφοπλίζει και σου δίνει λόγο ύπαρξης. Υπάρχουν πραγματικά κάποιες στιγμές μαγικές, όπου μπορούμε να νιώσουμε κοντά, να νιώσουμε την αγάπη !

Αξίζει να δουλέψουμε με τον εαυτό μας, όσο περισσότερο, για να απελευθερωθούμε από τα δεσμά μας όσο περισσότερο, για να μάθουμε να ρισκάρουμε όλο και περισσότερο να είμαστε αυτοί που πραγματικά είμαστε και να αφήνουμε αυτές τις στιγμές της οικειότητας να συμβαίνουν όλο και πιο συχνά!

 

Αρέσει σε %d bloggers: